Przymiarki ze względu na swoje walory widokowe i łatwą dostępność są najbardziej popularnym wzniesieniem w okolicy Rymanowa Zdroju. Wznoszą się w grzbiecie między dolinami Taboru i Lubatówki, który w szczycie Hnatkowskiego Wierchu (649 m) nad nieistniejącą wsią Kamionka wiążę się z jednym z ważniejszych wododziałów w regionie, rozdzielającym dorzecza Wisłoki i Wisłoka. Wododział ten odchodzi od głównego grzbietu Karpat w szczycie Kanasiówki (Baby) na północny zachód i biegnie przez Jahryska, gniazdo Jawornika, Popową Polanę po wzgórza między Lubatową a Jasionką. W dorzeczu Wisłoki pozostaje Jasiołka, a wymienione już Lubatówka i Tabor są dopływami Wisłoka.

Te ważne linie orograficzne w przeszłości kształtowały przebieg głównych dróg. Ówczesna droga z Dukli do Jaślisk wiodła przez Jasionkę w stronę Szklar, gdzie łączyła się z traktem Rymanów - Węgry. Dzisiaj nawiązują do niej nazwy terenowe: Ruskie Gościńce w Jasionce oraz Drożyska nad górną Lubatową. Mieszkańcy Kamionki czy Zawadki kierowali się do Rymanowa działem między Bałucianką a Lubatową i dalej przez Przymiarki w stronę Kalwarii. Przy drodze tej pod Mogiłą stała żydowska karczma, której ślady są ciągle widoczne. Odcinki tej trasy mają różne lokalne określenia. Na wysokości Posady Górnej - Gościniec, na zachodnim stoku Mogiły - Lubatowska Droga, a od Przymiarek po Szklarską - Na Kamień. Ostatnią z nazw podał mi i objaśniał w 2023 r. Władysław Zając z Lubatowej: „Tą drogę nazywali Na Kamień, bo prowadzi od kamiennej kapliczki [pod Przymiarkami] do kamiennej kapliczki [na Szklarskiej]. Mówili, że przy tych kapliczkach stali kiedyś [pojedynczo] żołnierze i jeden drugiego zastrzelił”. Obie kapliczki są podobne - mają kształt czworokątnego, wysokiego słupa, który wieńczy metalowy krzyż. Obiekt pod Przymiarkami znajduje się na granicy Lubatowej i Bałucianki, około 770 m na południowy zachód od wiaty na grzbiecie. Według relacji Stepana Kyszczaka, byłego mieszkańca ostatniej z wymienionych wsi, był to „Chrest swobody”, czyli że tu zakopano pańszczyznę. W przewodniku „Beskid Niski. Od Komańczy do Wysowej” (2015 r., s. 116) przeczytamy, że: „Dla uczczenia pamięci walczących w latach 1914 - 1915 ustawiono [...] na granicy Bałucianki i Lubatowej kamienny krzyż”. Ta informacja nie może być prawdziwa, gdyż sygnaturę krzyża w tym miejscu znajdziemy już na mapach austriackich z drugiej połowy XIX stulecia. Kapliczka na Szklarskiej pochodzi prawdopodobnie z XVII w. Jest zaznaczona na mapie Mieg`a z lat 1779-83. Dziesiątki razy przemierzałem opisywaną trasę, ale dopiero po relacji W. Zająca zwróciłem uwagę na fakt, że kapliczki „wzajemnie się widzą”.

Aby poznać odcinek drogi o nazwie Na Kamień, od krzyża pod Przymiarkami udajemy się szeroką drogą gruntową na południowy zachód, w kierunku widocznej Cergowej. Przechodzimy przez niewybitne wyniesienie Srokackiego Działu i obniżamy się w kierunku Lubatowej. Po 1,2 km skręcamy ostro w lewo w polną drogę, która łagodnie sprowadzi nas przez tzw. Łazy do brzegu lasu. Z tego miejsca można zejść do dolnej Bałucianki. Dalej na południe droga wchodzi w las i wspina się na Dalnią Górę (633 m). Na niektórych mapach szczyt ten nosi mylną nazwę Osiecznik. Po lewej stronie, na terenie Królika, mamy Las Opolonki, po prawej, w granicach Lubatowej, tzw. Las Górski. W słowie Górski jest zapisane pierwotne określenie Lubatowej - Górki, występujące w przywileju lokacyjnym, wydanym przez Władysława Opolczyka w 1376 r. Za Dalnią Górą obniżamy się w płytkie siodło 612 m, zwane Polany. W kierunku wschodnim odchodzi stąd ścieżka do Królika Wołoskiego, a nieco dalej i na zachód droga leśna w stronę Cergowej. Z przełęczki podchodzimy na zalesiony wierzchołek Hnatkowskiego Wierchu (649 m). Jest to najwyższe wzniesienie niewielkiej grupy górskiej, wyrastającej już w wododziale Wisłoka - Wisłok. Chociaż nasza trasa prowadzi dalej w kierunku wschodnim, warto ją wydłużyć i podejść na wznoszącą się na zachodzie Popową Polanę (638 m). Na starych mapach góra ma określenie Kamionka, które jest powtórzeniem nazwy pobliskiej, dziś nieistniejącej wsi łemkowskiej. Z tego widokowego szczytu ładnie prezentują się Cergowa i Piotruś. Wracamy z Popowej Polany pod Hnatkowski Wierch, ale obchodzimy go szeroką drogą od południa. Niebawem jesteśmy na kolejnej otwartej kulminacji - Wierchu (639 m) (na mapach internetowych - Kamińska). W szerokiej panoramie na południowym zachodzie wyróżnia się szczyt Busowa (1002 m), a po jego prawej stronie przy dobrej pogodzie widać Tatry. Przed nami - na wschodzie - gniazdo Jawornika z Banią Szklarską, dalej i bardziej na południu pasmo graniczne od Kamienia nad Jaśliskami po grupą Pasiki - Kanasiówki (Baby).

Do drogi asfaltowej Rymanów - Jaśliska na Szklarskiej musimy jeszcze pokonać niewysokie wzniesienie Siwic (606 m) z wieżyczką triangulacyjną. Widać z niego całe otoczenie doliny Taboru powyżej Rymanowa Zdroju. Przed szosą kapliczka słupowa. Warto teraz ponownie spojrzeć na północ, na zamykający linię horyzontu grzbiet Przymiarek, i tam spróbować odszukać miejsce z kamienną kapliczką, która wyznaczała początek naszej wycieczki.

Wojciech Krukar